Các Loại Xoài Ngon Tại Việt Nam: Hành Trình Khám Phá Hương Vị “Quốc Bảo” Nhiệt Đới

Có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao giữa cái nắng oi ả của miền nhiệt đới, người ta lại thèm một miếng xoài đến thế? Chà, có lẽ vì không có loại trái cây nào lại “chiều lòng” người ăn như xoài. Từ vị chua giòn tan chấm muối ớt làm bùng nổ vị giác, đến hương thơm ngọt lịm, mềm tan nơi đầu lưỡi của những quả xoài chín vàng ươm – tất cả tạo nên một bản giao hưởng hương vị khó quên.

Việt Nam mình được thiên nhiên ưu ái ban tặng danh hiệu “thiên đường trái cây”, và trong số đó, Các Loại Xoài ngon luôn giữ vị trí “vedette”. Theo dữ liệu tổng hợp từ Farm Việt Nguyên, nước ta có hàng chục giống xoài khác nhau, mỗi loại mang một cá tính riêng biệt. Hôm nay, hãy cùng chúng mình đi dọc đất nước, từ miền Tây sông nước đến dải đất miền Trung, để điểm mặt gọi tên những giống xoài trứ danh đã làm say lòng biết bao thực khách nhé!

Giá trị dinh dưỡng vàng từ quả xoài: Hơn cả một món tráng miệng

Trước khi đi vào chi tiết từng loại, mình muốn chia sẻ một chút về lý do tại sao xoài lại được ví là “vua của các loại quả”. Không chỉ ngon, xoài thực sự là một “nhà máy” dinh dưỡng thu nhỏ.

Xoài chứa hàm lượng Vitamin C cực cao, thậm chí một quả xoài có thể cung cấp đủ nhu cầu Vitamin C hàng ngày, giúp tăng cường hệ miễn dịch và làm đẹp da. Ngoài ra, lượng Vitamin A dồi dào trong xoài là “thần dược” cho đôi mắt sáng khỏe. Các khoáng chất như Kali, Magie hay Đồng giúp ổn định huyết áp và hỗ trợ hệ tim mạch hoạt động trơn tru.

Đặc biệt, xoài chứa các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ như quercetin, isoquercitrin, astragalin, giúp cơ thể chống lại các gốc tự do, ngăn ngừa lão hóa và giảm nguy cơ ung thư. Lượng chất xơ và enzyme trong xoài cũng hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giảm tình trạng đầy hơi, khó tiêu. Ăn ngon mà lại khỏe, còn gì bằng đúng không?

Cùng tìm hiểu chi tiết về các loại nông sản việt nam để thấy sự đa dạng của trái cây nước nhà nhé.

1. Xoài Cát Hòa Lộc – “Nữ hoàng” của các loại xoài

Nhắc đến các loại xoài ngon nhất Việt Nam mà bỏ qua xoài cát Hòa Lộc thì quả là một thiếu sót lớn. Đây được xem là “quốc bảo” của vùng đất Cái Bè, Tiền Giang. Tên gọi của nó xuất phát từ xã Hòa Lộc, nơi giống xoài này lần đầu tiên được trồng và làm nên tên tuổi.

Xoài cát Hòa Lộc

Đặc điểm nhận dạng:
Xoài cát Hòa Lộc có kích thước khá lớn, cầm rất đầm tay, trọng lượng trung bình từ 450g – 700g mỗi quả. Hình dáng thuôn dài, bầu tròn ở phần cuống và nhọn dần về phía đuôi. Khi chín, vỏ chuyển sang màu vàng tươi bắt mắt, phủ một lớp phấn mịn màng.

Hương vị:
Thứ làm nên thương hiệu của Hòa Lộc chính là phần thịt quả. Cắt một miếng, bạn sẽ thấy thịt dày, vàng ươm, dẻo mịn và đặc biệt là không hề có xơ. Vị ngọt của nó rất sâu, đậm đà nhưng thanh tao, ăn xong rồi mà hương thơm vẫn còn vương vấn trong khoang miệng cả tiếng đồng hồ. Đây là loại xoài thường được dùng làm quà biếu sang trọng hoặc xuất khẩu đi các thị trường khó tính như Nhật, Mỹ.

2. Xoài Cát Chu – Đặc sản nức tiếng Cao Lãnh

Nếu Hòa Lộc là “Nữ hoàng” thì xoài cát Chu chính là “Á hậu” của vùng đất Cao Lãnh, Đồng Tháp. Có một điều thú vị ít người biết, tên gọi “Cát Chu” được cho là bắt nguồn từ màu sắc của thịt xoài khi chín đỏ rực như chu sa, hoặc do hình dáng quả có phần đầu hơi “chu” ra.

Đặc điểm và hương vị:
So với Hòa Lộc, xoài Cát Chu nhỏ hơn, quả tròn đều và thon. Vỏ khi chín chuyển sang màu vàng cam đậm đà (bánh mật). Thịt xoài cát Chu mềm, hơi dai nhẹ, ít xơ và tan chảy ngay trong miệng.

Hương thơm của Cát Chu nồng nàn, quyến rũ, vị ngọt thanh thoát chứ không gắt. Ngày xưa, đây là loại xoài được dùng để tiến vua triều Nguyễn. Điểm cộng lớn nhất là xoài Cát Chu có sản lượng ổn định và giá thành “mềm” hơn Hòa Lộc một chút, nên thường xuất hiện trong mâm cơm tráng miệng của nhiều gia đình miền Nam.

Nếu bạn quan tâm đến trái cây vùng miền khác, có thể tham khảo thêm về các loại trái cây miền bắc để thấy sự khác biệt thú vị.

Xoài cát chu

3. Xoài Keo – “Ngôi sao” của làng ăn vặt

Khác với hai loại trên chuyên ăn chín, xoài Keo lại là “chân ái” của những tín đồ mê đồ chua, giòn. Có nguồn gốc từ vùng Tà Keo (Campuchia), loại xoài này đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường Việt Nam nhờ khả năng “biến hóa” đa dạng trong ẩm thực.

Tại sao lại gọi là xoài Keo?
Đặc điểm dễ nhận thấy nhất là thân quả có nhựa dính giống keo, vỏ xanh đậm, phần eo tròn và nhỏ dần về đầu trái.

Cách thưởng thức chuẩn bài:
Xoài Keo ngon nhất khi quả còn xanh hoặc vừa chớm vàng (hườm hườm). Lúc này, thịt xoài có màu vàng nhạt, giòn tan rôm rốp, vị chua chua ngọt ngọt rất cân bằng. Chỉ cần thái lát, chấm cùng mắm ruốc, muối tôm hay làm món xoài lắc thần thánh thì đảm bảo “chảy nước miếng”. Khi chín, xoài Keo vẫn ngọt nhưng thịt sẽ hơi xơ và mềm, không hấp dẫn bằng lúc ăn sống.

Xoài keo

4. Những “gã khổng lồ”: Xoài Tượng và Xoài Tứ Quý

Trong thế giới của các loại xoài ngon, chúng ta không thể bỏ qua những “anh cả” về mặt kích thước.

Xoài Tượng

Đúng như tên gọi (“Tượng” nghĩa là Voi), giống xoài này có kích thước thuộc hàng “khủng”, quả lớn có thể nặng tới 1kg. Xoài Tượng nổi tiếng nhất ở vùng Đại An, Bình Định.
Loại này chuyên dùng để ăn sống. Thịt xoài Tượng giòn, màu trắng ngà, vị chua thanh nhẹ nhàng chứ không gắt. Một quả xoài Tượng làm gỏi tôm thịt thì đủ cho cả nhà ăn thỏa thích.

Xoài tượng

Xoài Tứ Quý

Còn được gọi là xoài 4 mùa, giống xoài này được trồng nhiều ở các tỉnh phía Nam. Quả xoài Tứ Quý khi phát triển hết mức có thể đạt trọng lượng lên tới 2kg – to hơn cả xoài Tượng!
Khi chưa chín kỹ, xoài Tứ Quý ăn rất giòn, ngọt và ít chua. Vỏ mỏng, hạt nhỏ so với kích thước quả. Nhiều người sành ăn cho rằng xoài Tứ Quý ăn lúc vỏ còn xanh ngả vàng là ngon nhất, vừa giòn vừa đậm vị.

Xoài tứ quý

Để chọn được những loại quả có kích thước lớn và vỏ dày ngon như thế này, bạn cũng cần chút kinh nghiệm tương tự như cách chọn bơ ngon, cần quan sát kỹ phần vỏ và cuống.

5. Xoài Úc và Xoài Đài Loan – Sắc màu ngoại nhập

Bên cạnh các giống bản địa, thị trường Việt Nam hiện nay cũng rất chuộng các giống xoài ngoại nhập đã được thuần hóa.

Xoài Úc (R2E2):
Trồng nhiều ở Khánh Hòa, xoài Úc gây ấn tượng mạnh bởi vẻ ngoài “sang chảnh”: quả tròn vo như trái táo, vỏ màu cam đỏ ửng hồng rất đẹp. Thịt xoài Úc rất dày, chắc, hạt lép và vị ngọt vừa phải, không quá gắt. Đây là lựa chọn số 1 cho các giỏ quà tặng.

Xoài Úc

Xoài Đài Loan đỏ (Xoài Ngọc Vân):
Quả to, đều, đuôi thuôn nhọn. Khi già chín, vỏ chuyển sang màu hồng đỏ rực rỡ. Ưu điểm của giống này là thịt rất nhiều, hạt mỏng dính, vị ngọt thanh và thơm nhẹ. Dù ăn xanh hay ăn chín thì xoài Đài Loan đều giữ được độ ngon ổn định.

Xoài giống Đài Loan đỏ

6. Xoài Thanh Ca và Xoài Bao Tử – Ký ức tuổi thơ

Xoài Thanh Ca (Xoài Mút)

Về miền Tây, đặc biệt là An Giang, bạn sẽ bắt gặp những quả xoài thon dài, nhỏ nhắn, đầu hơi cong lên. Đó là xoài Thanh Ca.
Dân gian hay gọi vui là “xoài mút” vì cách ăn dân dã: khi xoài chín mềm, người ta không gọt vỏ mà nắn cho mềm, cắn một lỗ nhỏ ở đầu rồi mút hết phần thịt ngọt lịm bên trong. Cảm giác hương thơm của xoài lan tỏa, quyện với vị ngọt đậm đà là một trải nghiệm rất thú vị.

Xoài Thanh Ca

Xoài Bao Tử

Thực chất, đây không phải là một giống xoài riêng biệt mà là những quả xoài non được tỉa bớt từ trên cây để các quả còn lại phát triển tốt hơn. Nhưng chính sự “hy sinh” này lại tạo ra món ăn vặt thần thánh.
Xoài bao tử nhỏ xíu, hạt chưa hình thành (hoặc rất mềm), cắt ra rỗng ruột. Khi nhai nghe “rộp rộp”, vị chua thanh, chát nhẹ đặc trưng. Chấm với mắm đường hay làm gỏi thì đúng là “hao mồi” vô cùng.

Cũng giống như các loại khế hay các loại lựu, xoài bao tử mang lại vị chua thanh kích thích vị giác cực mạnh, là món ăn vặt không thể thiếu của hội chị em văn phòng.

Xoài bao tử

7. Xoài Thái – Vị ngon đắt xắt ra miếng

Đây là giống xoài quý (thường là giống Chi Faa) nhập từ Thái Lan. Xoài Thái khi vào Việt Nam vẫn giữ được phong độ đỉnh cao: trái dài, vỏ xanh đậm kể cả khi chín.
Thịt xoài Thái rất dày, gần như không có xơ, hạt lép kẹp. Điểm đặc biệt là ngay cả khi vỏ còn xanh, thịt xoài đã có vị ngọt và độ giòn rất lạ miệng. Chính vì chất lượng vượt trội nên giá xoài Thái thường nhỉnh hơn các loại khác, nhưng “đắt xắt ra miếng”, ăn là ghiền.

Xoài Thái

Bí quyết chọn mua và bảo quản xoài chuẩn “nhà nông”

Để thưởng thức trọn vẹn hương vị của các loại xoài ngon, khâu chọn lựa là cực kỳ quan trọng. Dưới đây là vài mẹo nhỏ mà Farm Việt Nguyên muốn mách bạn:

• Nhìn vỏ: Chọn quả có vỏ căng bóng, đều màu. Với xoài chín (như Hòa Lộc, Cát Chu), nên chọn quả có màu vàng tươi, phần cuống hơi lún xuống một chút là xoài chín cây. Tránh những quả vỏ nhăn nheo hoặc có đốm đen lớn li ti quá nhiều (dấu hiệu sắp hỏng).
• Ngửi mùi: Xoài ngon, không tẩm hóa chất sẽ có mùi thơm đặc trưng ngay từ phần cuống. Mùi càng thơm đậm thì vị càng ngọt. Xoài ép chín thường không có mùi hoặc mùi hắc.
• Cảm nhận độ cứng: Cầm quả xoài lên thấy chắc tay, ấn nhẹ vào thịt thấy mềm nhưng có độ đàn hồi là xoài ngon. Nếu quá mềm nhũn thì xoài đã chín quá, ăn sẽ bị nồng mùi rượu.
• Bảo quản: Với xoài xanh, bạn có thể để ở nhiệt độ phòng nơi thoáng mát. Khi xoài đã chín vàng, tốt nhất nên gói giấy báo và để trong ngăn mát tủ lạnh để giữ độ tươi và vị ngọt lâu hơn, ăn cũng ngon hơn nhiều.

Lời kết

Việt Nam quả thực là thiên đường của các giống xoài. Mỗi loại xoài – từ Cát Hòa Lộc ngọt ngào, Cát Chu thơm lừng đến Xoài Keo giòn tan – đều mang trong mình hương vị của nắng gió và sự cần lao của người nông dân.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã có thêm kiến thức để phân biệt và lựa chọn cho mình những quả xoài ưng ý nhất. Đừng quên ghé thăm Farm Việt Nguyên thường xuyên để cập nhật thêm nhiều thông tin thú vị về nông sản Việt nhé. Giờ thì, bạn đã sẵn sàng ra chợ và rinh ngay vài ký xoài về thưởng thức chưa?