Những câu nói hay của Bác Hồ về đọc sách và phương pháp tự học trọn đời

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng ngời về tinh thần tự học và rèn luyện không ngừng nghỉ. Kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp từ ca dao tục ngữ về truyền thống hiếu học của gia đình và dân tộc, Bác luôn đặt việc đọc sách ở vị trí quan trọng đặc biệt trong quá trình tu dưỡng của mỗi người.

Với Người, đọc sách không chỉ dừng lại ở nhu cầu giải trí hay nâng cao kiến thức đơn thuần. Đó còn là cách để trau dồi trí tuệ phục vụ cách mạng, hướng đến mục tiêu cao cả là độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, để ai cũng có cơm ăn áo mặc và được học hành. Dưới đây là những câu nói hay của Bác Hồ về đọc sách, là kim chỉ nam quý báu cho các thế hệ sau noi theo.

Mục đích chân chính của việc đọc sách

Đối với Bác, việc đọc sách phải gắn liền với mục đích cụ thể và thiết thực. Dù ở bất kỳ cương vị nào, từ người mới học chữ cho đến nhà lãnh đạo, việc đọc đều là yêu cầu bắt buộc để hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Bác đã từng căn dặn rất rõ ràng về vai trò của việc đọc đối với từng đối tượng:

“Bất luận làm công việc gì cũng cần phải đọc. Người mới học chữ cần đọc để không mù lại, người làm công an cần đọc để nắm tình hình. Những người làm công việc chuyên môn cần phải đọc để nâng cao trình độ. Người làm quản lý lãnh đạo cần phải đọc để quản lý, lãnh đạo tốt hơn. Làm nhà báo, nhà văn lại càng phải đọc.”

Hơn thế nữa, Bác coi sách như một nguồn dinh dưỡng thiết yếu cho trí tuệ và tâm hồn:

“Sách là thuốc bổ tinh thần. Sách là thuốc chữa tội ngu.”

Việc đọc giúp con người mở mang tầm mắt, tránh được những sai lầm không đáng có do thiếu hiểu biết. Trong cuộc sống, đôi khi chỉ một lỗi nhỏ về kiến thức hay chính tả như nhầm lẫn sẩy ra hay sảy ra cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng công việc, vì vậy Bác nhấn mạnh: “Học ở trường, học trong sách vở, học lẫn nhau và học dân”.

Phương pháp đọc sách: Tư duy độc lập và thực hành

Đọc nhiều là tốt, nhưng đọc như thế nào cho hiệu quả lại càng quan trọng hơn. Bác Hồ luôn đề cao tư duy phản biện. Người khuyên chúng ta không nên tin một cách mù quáng vào sách vở mà phải có sự trăn trở, suy ngẫm.

“Phải nêu cao tác phong độc lập suy nghĩ và tự do tư tưởng. Đọc tài liệu thì phải đào sâu hiểu kỹ, không tin một cách mù quáng từng câu trong sách. Có vấn đề thông suốt thì mạnh dạn đề ra cho vỡ lẽ, đối với bất cứ vấn đề gì đều phải đặt ra câu hỏi: ‘vì sao’ đều phải suy nghĩ kỹ càng, xem nó có hợp với thực tế hay không, tuyệt đối không nên nhắm mắt tuân theo một cách xuôi chiều. Phải suy nghĩ cho chín chắn.”

Tư duy này giúp người đọc hình thành chính kiến, giống như việc thấu hiểu những câu nói hay về lòng trung thực với chính trí tuệ của mình, không sao chép máy móc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành thời gian đọc sách báo hàng ngày

Bên cạnh đó, nguyên tắc “Học đi đôi với hành” luôn được Bác nhấn mạnh. Kiến thức trong sách nếu không được áp dụng vào thực tế thì chỉ là kiến thức chết:

“Dù xem được hàng ngàn quyển lý luận nếu không biết đem ra thực hành, thì khác nào cái hòm đựng sách.”

“Siêng xem sách và xem được nhiều sách là quý.”

Tự học và rèn luyện kỹ năng qua sách báo

Để tích lũy vốn kiến thức phong phú, Bác chỉ dẫn chúng ta cần mở rộng phạm vi đọc và có phương pháp ghi chép khoa học.

“Muốn có nhiều tài liệu phải xem cho rộng… Xem được nhiều thứ báo chừng nào thì lấy được nhiều tài liệu chừng ấy.”

“Những cái gì đã nghe, đã thấy, đã hỏi được, đã đọc được thì chép lấy để dùng để viết.”

Đặc biệt, Bác còn hướng dẫn chi tiết cách đọc để cải thiện kỹ năng viết văn, rèn luyện sự kiên nhẫn và tỉ mỉ. Đôi khi việc tìm được một cuốn sách hay, một bài báo tốt cũng giống như câu nói hay về duyên phận, gặp được rồi thì phải biết trân trọng và học hỏi từ nó:

“Cháu kém về Văn thì phải siêng xem sách, đọc báo, đọc xã luận, nghe các chú nói chuyện. Đọc báo có đoạn nào hay thì đánh dấu vòng lại, lúc khác cần đọc lại. Đó là một cách học: Học từ sự kiên nhẫn.”

Cuối cùng, tinh thần học tập của Bác là tinh thần học tập suốt đời. Dù ở độ tuổi nào, việc đọc cũng là cần thiết để nắm bắt thời cuộc, tránh sự lạc hậu và hiểu lầm đáng tiếc – những điều có thể dẫn đến những câu nói hay về sự oan ức do thiếu thông tin hoặc đánh giá sai lệch tình hình:

“Dù già yếu cũng phải học, phải đọc sách báo nâng cao hiểu biết và nhất là vấn đề nắm vững tình hình chứ!”

Lời kết

Những câu nói hay của Bác Hồ về đọc sách không chỉ là những lời khuyên về phương pháp học tập mà còn là bài học về nhân cách và thái độ sống. Đọc sách theo gương Bác là đọc có chọn lọc, đọc để suy ngẫm, và quan trọng nhất là đọc để hành động, để cống hiến cho xã hội và đất nước. Hy vọng những lời dạy này sẽ tiếp thêm động lực để mỗi chúng ta không ngừng trau dồi tri thức mỗi ngày.