Thanh Long Ruột Đỏ: Bí Quyết Canh Tác Hiệu Quả Từ Nông Dân Lão Làng

Vào những ngày đầu tháng 8, sau những cơn mưa lớn xua tan đi cái nóng oi ả, những vườn thanh long tại thôn Trung Trại, xã Mỹ Tân, huyện Mỹ Lộc bỗng bừng sáng sức sống. Giữa màu xanh thẫm mướt của lá, vô vàn những quả thanh long chín mọng, căng tròn hiện ra đầy hấp dẫn. Bà Nguyễn Thị Gái, một nông dân gắn bó với cây thanh long hơn 10 năm, chia sẻ: “Năm nay thời tiết khắc nghiệt, cộng thêm việc cây đã trồng lâu năm nên quả có phần nhỏ hơn. Tuy nhiên, chất lượng và độ ngọt của thanh long thì vẫn không thay đổi.” Trồng thanh long không chỉ là một lựa chọn kinh tế mà còn là tâm huyết, là cả một hành trình của những người nông dân như bà Gái.

Bà Nguyễn Thị Gái, thôn Trung Trại, xã Mỹ Tân (Mỹ Lộc) kiểm tra chất lượng quả thanh long chín trong vườn nhà.

Hành Trình Khởi Nguồn Với Thanh Long

Người đầu tiên mang cây thanh long về trồng trên mảnh đất Mỹ Tân chính là anh trai của bà Gái. Nhận thấy sự độc đáo và tiềm năng của loại trái cây này, bà Gái cũng quyết định thử sức. Để bắt đầu, bà đã nhờ người quen ở xã Mỹ Phúc xin giống thanh long ruột trắng về ươm. Chồng bà cũng đã tìm thợ để đúc cột bê tông, làm trụ vững chắc cho cây leo. Ban đầu, gia đình chỉ dám trồng vài trụ, nhưng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về đất đai, từ việc xới đất, phơi nắng để phòng trừ sâu bệnh, rồi đến việc đào hố, bón lót phân chuồng, vườn thanh long dần hình thành. Bà Gái thường làm trụ cao trên 1 mét, sau đó phủ lớp đất mặt và đặt hom giống. Mỗi trụ, bà Gái cấy khoảng 4 ngọn, cho cây bám vào cột bê tông. Khi cây đã bắt đầu bám trụ, bà dùng vải mềm bó chặt ngọn vào thân trụ. Khoảng cách giữa các trụ cũng được bà tính toán hợp lý, khoảng 3 mét một trụ.

Chăm Sóc Thanh Long: Từ Tưới Tiêu Đến Bón Phân

So với nhiều loại cây ăn quả khác, thanh long tương đối dễ trồng và không tốn nhiều công chăm sóc. Tuy nhiên, để cây phát triển tốt và cho năng suất cao, việc cung cấp đủ nước và dinh dưỡng là vô cùng quan trọng. Bà Gái đặc biệt chú ý đến việc tưới tiêu, điều chỉnh lượng nước tùy thuộc vào độ ẩm của đất và nhịp độ tưới từ 3-7 ngày/lần. “Nếu không được cung cấp đủ nước, thanh long sẽ ít ra cành mới, cành phát triển chậm, có dấu hiệu bị teo và chuyển sang màu vàng. Hậu quả của việc thiếu nước trên cây có thể nhận thấy ngay khi tỷ lệ rụng hoa ở các đợt đầu tiên cao, có thể lên tới trên 80%, quả bé,” bà Gái chia sẻ thêm.

Bên cạnh việc tưới nước, bà Gái còn cân đối lượng phân bón cho cây thanh long. Thông thường, bà bón phân cho cây 2 lần/năm, sử dụng các loại phân NPK, phân chuồng, phân hữu cơ, phân lân… Mặc dù giống thanh long ruột đỏ tương đối ít sâu bệnh, bà Gái vẫn chủ động sử dụng thuốc đặc trị để phun phòng trừ các loại côn trùng như kiến, bọ xít, ruồi vàng, cũng như các bệnh thường gặp như thối đầu cành, đốm nâu, nấm cành.

Mùa Vụ Thu Hoạch Thanh Long và Các Loại

Việc chăm sóc đúng quy trình và kỹ thuật đã giúp vườn thanh long của bà Gái cho thu hoạch từ năm thứ hai. Thanh long thường ra những quả đầu mùa vào cuối tháng 5, đầu tháng 6 và thu hoạch kéo dài đến hết tháng 8, tháng 9. Thanh long ruột đỏ thường ra hoa sớm hơn khoảng một tháng và thu hoạch muộn hơn một tháng so với thanh long ruột trắng. Sự khác biệt về thời điểm thu hoạch này giúp bà Gái tránh được sự cạnh tranh về giá cả. Tuy nhiên, thanh long ruột đỏ cũng tiềm ẩn một số rủi ro như cành giòn, dễ gãy hơn thanh long trắng. Quả ruột đỏ cũng không chắc thịt bằng quả trắng, dễ bị úng, thối và dễ bị nhão, dập, gây khó khăn trong vận chuyển.

Hiệu Quả Kinh Tế Bất Ngờ Từ Vườn Thanh Long

Vào chính vụ, bà Gái thu hoạch thanh long 2 lần/tháng, mỗi lần thu được từ 100-150kg quả. Năng suất mỗi năm có sự khác biệt: năm đầu tiên mỗi trụ chỉ cho khoảng 10kg, từ năm thứ hai năng suất tăng gấp đôi, và đến năm thứ ba, nếu chăm sóc tốt, cây có thể cho thu hoạch 30kg/trụ. Trong 3 năm trở lại đây, với gần 100 trụ thanh long, trung bình mỗi vụ bà Gái thu trên 1 tấn quả. Với giá bán đầu mùa từ 30.000-40.000 đồng/kg và giữa mùa khoảng 15.000-20.000 đồng/kg, bà Gái khẳng định trồng thanh long mang lại giá trị kinh tế cao hơn hẳn so với trồng lúa. “Cách đây khoảng 5, 6 năm, khi thanh long được mùa được giá, sau mỗi vụ trừ chi phí, tôi có thể thu về vài chục triệu đồng. Năm nay giá thanh long thấp, cây cũng không sai quả bằng mọi năm, tuy nhiên theo tính toán của tôi, trồng thanh long vẫn cho hiệu quả cao hơn so với trồng các cây hoa màu khác, đặc biệt là lúa,” bà Gái chia sẻ.

Chính vì hiệu quả kinh tế này, không chỉ có bà Gái mà nhiều hộ gia đình khác ở Mỹ Tân cũng đang tập trung trồng và canh tác thanh long. Riêng xóm Trung Trang đã có hàng chục hộ gia đình theo đuổi loại cây này. Một ưu điểm nữa của cây thanh long được người dân ưa thích là khả năng tận dụng diện tích đất dưới chân các bụi cây. Bà Gái còn trồng xen kẽ các loại rau thơm, rau muống, rau ngót dưới chân thanh long, mang lại thêm một nguồn thu nhập đáng kể sau mỗi vụ.

Gắn Bó Với Thanh Long: Hơn Cả Một Nghề Nghiệp

Chỉ còn hơn 1 tháng nữa là vụ thanh long năm nay của gia đình bà Gái sẽ kết thúc. Cuối vụ, nếu muốn “tận thu” thêm, bà Gái nhờ các con trai kích điện để cây ra hoa, cho quả. Hết mùa, bà huy động người tỉa bớt cành dưới gốc, kích thích các cành non sinh trưởng, đồng thời tránh để cây quá nặng, phòng trừ gió bão. Hơn 10 năm gắn bó với cây thanh long, bà Gái cho biết bà chưa có ý định thay đổi giống cây trồng. Bởi vườn thanh long này là tâm sức, mồ hôi, nước mắt và cả những kỷ niệm không quên của hai vợ chồng bà. “Chồng tôi đã mất cách đây hơn một năm, từ khi ươm những cành đầu tiên cho đến khi thành vườn như bây giờ, ông ấy đã đổ nhiều công sức vào khu vườn này. Hơn nữa, thanh long vẫn cho hiệu quả kinh tế, ‘nuôi’ được tôi nên tôi sẽ cố gắng duy trì,” bà Gái nói. Đối với nhiều hộ gia đình trồng thanh long ở Mỹ Tân khác, mỗi hộ chắc hẳn cũng có nhiều lý do để gắn bó với loại cây này, mang lại giá trị kinh tế và sự phát triển bền vững cho địa phương. Theo dữ liệu tổng hợp từ Farm Việt Nguyên, thanh long ruột đỏ ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường nông sản nhờ chất lượng và tiềm năng kinh tế.