Con Mắt Là Đèn Của Thân Thể: Bài Học Về Giá Trị Tâm Linh (Ma-thi-ơ 6:22-23)

Trong hành trình khám phá và nuôi dưỡng đời sống tâm linh, chúng ta thường nghe đến những ẩn dụ sâu sắc về ánh sáng và bóng tối. Một trong những lời dạy nổi tiếng và thâm thúy nhất của Chúa Giê-xu được ghi lại trong sách Ma-thi-ơ 6:22-23: “Con mắt là đèn của thân thể”. Đây không chỉ là một lời ví von về sinh học, mà là một nguyên tắc sống cốt lõi, phản ánh trực tiếp tình trạng của tâm hồn và cách chúng ta định hướng cuộc đời mình.

Cũng giống như cách chúng ta trân trọng những [câu nói hay về bình minh] để đón nhận nguồn năng lượng tươi mới mỗi ngày, việc giữ cho “con mắt tâm linh” luôn sáng tỏ là điều kiện tiên quyết để cuộc đời tràn ngập ý nghĩa và bình an. Nếu con mắt – hay chính là nhận thức và tấm lòng – bị che khuất, toàn bộ hành trình sống của chúng ta sẽ chìm trong sự mất phương hướng.

Ý nghĩa ẩn dụ của “Con mắt” trong Kinh Thánh

Khi Chúa Giê-xu phán: “Nếu mắt ngươi sáng sủa thì cả thân thể ngươi sẽ được sáng láng”, Ngài đang sử dụng hình ảnh con mắt vật lý để nói về “tấm lòng” hay “trung tâm nhận thức” của con người. Trong văn hóa Do Thái cổ đại và ngữ cảnh Kinh Thánh, con mắt không chỉ để nhìn thấy sự vật mà còn đại diện cho thái độ, động cơ và những khao khát sâu kín nhất bên trong.

Câu 21 trước đó đã khẳng định: “Của cải ngươi ở đâu, thì lòng ngươi cũng ở đó”. Điều này tạo nên một liên kết chặt chẽ: quan niệm của chúng ta về giá trị sống, về tiền bạc và sự thành công chính là lăng kính quyết định cách chúng ta nhìn nhận thế giới xung quanh.

Hai trạng thái đối lập của tâm linh

Chúa Giê-xu phân chia rạch ròi giữa hai trạng thái của con mắt: “sáng sủa” và “xấu”. Sự khác biệt này không nằm ở thị lực, mà nằm ở sự tập trung của tấm lòng.

1. Con mắt sáng sủa (The Good Eye)

“Mắt sáng sủa” hay còn gọi là mắt đơn thuần, ám chỉ một người có sự tập trung duy nhất và trọn vẹn. Đó là người sống với sự hào phóng, không vụ lợi và tận hiến cho những mục đích cao đẹp. Khi chúng ta không bị phân tâm bởi những cám dỗ vật chất, tâm hồn ta trở nên tự do và nhẹ nhàng.

Tinh thần này rất gần gũi với những bài học trong [ca dao tục ngữ về lao động] của ông cha ta, nơi đề cao sự cần cù, chân thật và làm việc với một cái tâm trong sáng. Người có con mắt sáng là người biết nhìn xa trông rộng, họ tìm kiếm những giá trị vĩnh cửu ở “trên trời” thay vì bám víu vào những thứ hư nát ở trần gian. Họ sẵn sàng cho đi mà không toan tính, bởi họ hiểu rằng sự giàu có thật sự nằm ở tâm hồn.

2. Con mắt xấu (The Bad Eye)

Ngược lại, “mắt xấu” trong nguyên ngữ còn mang hàm ý về sự gian tham, đố kỵ và ích kỷ. Một người có “mắt xấu” là người nhìn đâu cũng thấy sự so sánh, ganh đua và nỗi lo sợ mất mát. Họ bị ám ảnh bởi việc tích trữ của cải và luôn cảm thấy không đủ.

Khi lòng tham che mờ lý trí, con người dễ rơi vào trạng thái nhầm lẫn tai hại. Họ tưởng rằng mình đang khôn ngoan, đang nắm bắt cơ hội, nhưng thực chất tâm linh họ đã bị đui mù. Sự tối tăm này nguy hiểm ở chỗ nó là sự tự lừa dối. Giống như cảm giác [man mác hay man mát] khi trời trở gió khiến người ta khó phân định rõ ràng cảm xúc, người có mắt xấu cũng không còn phân biệt được đâu là ánh sáng thật, đâu là bóng tối của sự tham lam. Kết quả là cuộc đời họ trở nên ngột ngạt, đầy rẫy sự ganh ghét và khổ đau.

Tiền bạc: Thước đo của tình trạng thuộc linh

Chúa Giê-xu đã đưa ra một thước đo rất thực tế để kiểm tra sức khỏe tâm linh: thái độ đối với tiền bạc. Cách chúng ta kiếm tiền, tiêu tiền và chia sẻ tiền bạc phản ánh chính xác con mắt tâm linh của chúng ta đang sáng hay tối.

Nếu chúng ta coi tiền bạc là ông chủ, chúng ta sẽ trở nên nô lệ cho sự lo lắng và lòng tham. Nhưng nếu coi tiền bạc là công cụ để bày tỏ tình yêu thương và thực thi ý Chúa, chúng ta sẽ làm chủ được nó. Nguyên tắc gieo gặt trong [ca dao tục ngữ về nông nghiệp] cũng nhắc nhở chúng ta rằng: gieo nhân nào gặt quả nấy. Một tấm lòng rộng rãi (gieo hạt giống tốt) sẽ gặt hái sự vui mừng và bình an; một tấm lòng keo kiệt (gieo hạt giống xấu) sẽ chỉ gặt về sự cô đơn và tăm tối.

Làm thế nào để giữ cho mắt luôn “sáng”?

Để giữ cho ngọn đèn của thân thể luôn rạng rỡ, chúng ta cần thường xuyên “kiểm tra thị lực” cho tâm hồn mình. Điều này đòi hỏi sự trung thực và can đảm để nhìn nhận những góc khuất trong lòng.

• Tự vấn bản thân: Tôi đang tìm kiếm sự an ninh ở đâu? Trong tài khoản ngân hàng hay trong sự quan phòng của Chúa?
• Thực hành sự buông bỏ: Tập sống đơn giản, biết đủ và chia sẻ với những người khó khăn hơn.
• Điều chỉnh thái độ: Thay vì phán xét hay so bì, hãy học cách nhìn người khác bằng ánh mắt cảm thông. Đôi khi, chúng ta cần biết [châm trước hay châm chước] cho những thiếu sót của người khác, sống bao dung hơn để lòng mình được thanh thản.

Lời kết

Hình ảnh “con mắt là đèn của thân thể” là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về tầm quan trọng của việc giữ gìn sự trong sạch trong tâm trí và tấm lòng. Một đời sống thuộc linh khỏe mạnh không thể song hành với một thái độ tham lam hay đố kỵ.

Hãy cầu nguyện để Chúa soi sáng và đổi mới “con mắt” của chúng ta mỗi ngày. Khi mắt ta sáng, ta sẽ nhìn thấy nhu cầu của người khác để yêu thương, nhìn thấy chân lý để bước đi, và nhìn thấy những giá trị vĩnh cửu để đeo đuổi. Đó chính là bí quyết để sống một cuộc đời hữu ích, trọn vẹn và ngập tràn ánh sáng.

Tài liệu tham khảo:

• Kinh Thánh bản Truyền Thống (Ma-thi-ơ 6:21-23).
• Bài học Kinh Thánh hằng ngày: Con Mắt – VietChristian.
• Sống Với Thánh Kinh (svtk.net).