[Mùa nhãn Hưng Yên tháng mấy? Bí mật về loại quả “Tiến Vua” nức tiếng Kinh Kỳ]

Khi những cơn mưa rào mùa hạ bắt đầu thưa dần và cái nắng vàng mật ong trải dài khắp các triền đê sông Hồng, đó cũng là lúc Mùa Nhãn Hưng Yên chính thức gõ cửa. Không chỉ là một loại trái cây, nhãn lồng nơi đây còn là niềm tự hào, là “vương giả chi quả” đã đi vào thơ ca và tâm thức của người Việt sành ăn.

Bài viết dưới đây, được biên soạn và tổng hợp bởi đội ngũ Farm Việt Nguyên, sẽ đưa bạn đi từ những vườn nhãn trĩu quả đến bàn trà thanh tao, khám phá trọn vẹn nét tinh túy của thức quà đặc sản này.

Mùa nhãn Hưng Yên chín rộ vào tháng mấy?

Nếu bạn đang thắc mắc thời điểm vàng để thưởng thức những chùm nhãn tươi ngon nhất, thì câu trả lời nằm ở khoảng thời gian giao thoa giữa mùa hạ và mùa thu.

Thông thường, mùa nhãn Hưng Yên sẽ kéo dài từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 9 dương lịch hàng năm. Tuy nhiên, không phải lúc nào nhãn cũng chín đồng loạt. Người dân Hưng Yên với kinh nghiệm canh tác lâu đời đã chia vụ mùa thành ba đợt chính để rải vụ, đảm bảo nguồn cung liên tục:

• Nhãn sớm: Bắt đầu thu hoạch lác đác từ cuối tháng 6. Đây thường là các giống nhãn chín sớm trồng ở các vùng đất bãi ven sông.
• Chính vụ: Thời điểm “hoàng kim” nhất của mùa nhãn, rơi vào tháng 7 và tháng 8. Lúc này, cả vùng Phố Hiến như được nhuộm một màu vàng nâu óng ả. Nhãn vào độ ngọt nhất, cùi dày nhất và hương thơm nồng nàn nhất.
• Nhãn muộn: Kéo dài đến tận tháng 9, thậm chí sang đầu tháng 10 ở một số vùng chuyên canh giống nhãn Miền Thiết.

Thời gian thu hoạch cụ thể có thể xê dịch vài tuần tùy thuộc vào thời tiết từng năm. Năm nào nắng nhiều, mưa thuận thì nhãn chín sớm và ngọt đậm hơn.

Khác với không khí nhộn nhịp của mùa măng cụt ở miền Nam hay cái se lạnh khi đón mùa quýt ở các tỉnh miền núi phía Bắc, mùa nhãn Hưng Yên mang một vẻ đẹp bình dị, no ấm của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đi dọc các con đường về Khoái Châu, Tiên Lữ hay thành phố Hưng Yên những ngày này, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp cảnh xe cộ tấp nập chở những sọt nhãn tươi rói tỏa đi khắp mọi miền đất nước.

“Tam Đại Danh Nhãn” – 3 loại nhãn làm nên thương hiệu Hưng Yên

Nói đến nhãn Hưng Yên mà chỉ gọi chung là “nhãn lồng” thì thật là thiếu sót. Vùng đất này sở hữu hàng chục giống nhãn khác nhau, nhưng nổi danh nhất phải kể đến “bộ ba” quyền lực dưới đây.

1. Nhãn Đường Phèn – Huyền thoại “Tiến Vua”

Đây được coi là loại nhãn ngon nhất, quý hiếm nhất và thường được ví là “Vua của các loại nhãn”.

• Đặc điểm: Quả không quá to, vỏ sần sùi và có màu da đồng sậm.
• Hương vị: Khi bóc ra, cùi nhãn dày, ánh vàng như mật, bề mặt cùi có những đường vân nhỏ. Vị ngọt của nó không gắt mà sắc sảo, thanh tao tựa như đường phèn, ăn xong vị ngọt vẫn lưu luyến mãi nơi cuống họng.
• Độ hiếm: Vì khó trồng, sản lượng thấp và kén đất, nhãn đường phèn hiện nay còn rất ít, chủ yếu là các cây cổ thụ. Người sành ăn thường phải đặt trước cả tháng mới có cơ hội thưởng thức.

2. Nhãn Hương Chi – Nàng hậu thân thiện

Nếu nhãn đường phèn là vua thì Hương Chi chính là “hoàng hậu” bởi độ phổ biến và chất lượng tuyệt hảo.

• Đặc điểm: Chùm to, quả sai trĩu, vỏ mỏng và dai.
• Hương vị: Cùi nhãn rất dày, giòn, ráo nước và hạt nhỏ. Mùi thơm của nhãn Hương Chi rất đặc trưng, chỉ cần đi ngang qua gốc cây cũng có thể ngửi thấy hương thơm thoang thoảng trong gió. Đây là giống nhãn chủ lực được bán nhiều nhất trên thị trường hiện nay.

3. Nhãn Miền Thiết – Kẻ đến sau vĩ đại

Xuất hiện muộn hơn trong bản đồ nhãn Hưng Yên nhưng nhãn Miền Thiết (hay còn gọi là nhãn T6) nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nhờ khả năng bảo quản tốt và thời gian thu hoạch muộn.

• Đặc điểm: Quả to, tròn đều, mẫu mã rất đẹp, chùm đóng chặt tay.
• Ưu điểm: Cây sinh trưởng khỏe, ít chịu ảnh hưởng của mất mùa. Nhãn Miền Thiết thường chín vào cuối vụ, khi các loại nhãn khác đã vãn, nên rất được giá và được ưa chuộng để xuất khẩu.

Tuyệt chiêu phân biệt Nhãn Hưng Yên “xịn” và Nhãn Thái Lan

Trong khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc thực phẩm, việc phân biệt nhãn lồng Hưng Yên chính gốc với các loại nhãn nhập khẩu (thường là nhãn Thái Lan hoặc nhãn Trung Quốc) là kỹ năng vô cùng cần thiết.

Nhãn Thái Lan thường có vỏ mỏng hơn, màu sáng đẹp hơn nhưng vị ngọt thường hắc và thịt quả dễ bị nhũn, chảy nước. Ngược lại, nhãn Hưng Yên “xịn” có những đặc điểm nhận diện độc bản sau:

Đặc điểm	Nhãn Lồng Hưng Yên	Nhãn Thái Lan / Lai tạp
Vỏ quả	Màu vàng sậm, da hơi sần, gai lì. Vỏ dày và dai bảo vệ cùi tốt.	Màu sáng, da mỏng, trông rất bóng bẩy và “sạch sẽ”.
Cùi nhãn	Dày, khô ráo, màu trắng ngà hoặc hơi hanh vàng. Đáy cùi có 2 dẻ xếp khít lên nhau (gọi là lồng).	Cùi mỏng hơn, màu trắng trong, thường nhiều nước và dễ nát.
Hương vị	Ngọt đậm đà, giòn sần sật, mùi thơm dịu tự nhiên rất nịnh mũi.	Ngọt gắt nhưng không thơm, đôi khi có mùi lạ do chất bảo quản.
Hạt	Hạt nhỏ, đen láy, độ róc hạt cao.	Hạt thường to hơn, dính cùi.

Một mẹo nhỏ từ các nhà vườn tại Farm Việt Nguyên: Khi mua, bạn hãy thử bóc một quả. Nếu thấy phần cùi khô ráo, không bị ướt tay, đưa lên miệng thấy giòn tan và hương thơm lan tỏa ngay lập tức, thì 90% đó là nhãn Hưng Yên chuẩn.

Giá trị dinh dưỡng: Nhỏ mà có võ

Không chỉ ngon miệng, quả nhãn còn là một vị thuốc quý trong Đông y, được gọi là “Long nhãn nhục”.

1. Nguồn năng lượng tức thì
Với hàm lượng đường tự nhiên phong phú, nhãn giúp cung cấp năng lượng nhanh chóng cho cơ thể, giảm mệt mỏi và chóng mặt. Đây là món ăn vặt lý tưởng cho những ngày làm việc căng thẳng.

2. An thần, trị mất ngủ
Đây là công dụng nổi tiếng nhất của nhãn. Các dưỡng chất trong nhãn có tác dụng tốt lên hệ thần kinh, giúp thư giãn, giảm lo âu và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Một bát chè hạt sen long nhãn ấm nóng là liều thuốc tự nhiên tuyệt vời cho người hay trằn trọc.

3. Giàu Vitamin C và chất chống oxy hóa
Nhãn chứa lượng Vitamin C đáng kinh ngạc, giúp tăng cường hệ miễn dịch, bảo vệ cơ thể khỏi cảm cúm thông thường. Bên cạnh đó, các hợp chất chống oxy hóa giúp làm chậm quá trình lão hóa da.

Bên cạnh việc trồng nhãn, nông dân Hưng Yên còn xen canh các loại ngô nếp, ngô ngọt và các loại hoa màu khác dưới tán cây khi cây còn nhỏ để tận dụng đất đai, tạo nên một hệ sinh thái nông nghiệp đa dạng và bền vững.

Từ vườn nhà ra thế giới: Tiềm năng xuất khẩu

Ngày nay, hương vị của nhãn lồng Hưng Yên không chỉ gói gọn trong lũy tre làng mà đã vươn xa ra thị trường quốc tế.

• Thị trường truyền thống: Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn, đặc biệt ưa chuộng các loại nhãn quả to, mẫu mã đẹp.
• Thị trường khó tính: Nhãn Hưng Yên đã vượt qua các hàng rào kiểm dịch khắt khe để có mặt tại Nhật Bản, Mỹ, Úc và EU. Để vào được các thị trường này, trái nhãn phải được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, được cấp mã số vùng trồng và chiếu xạ nghiêm ngặt.

Sự hiện diện của trái nhãn Việt trên kệ siêu thị tại Tokyo hay New York là minh chứng rõ nét nhất cho chất lượng và vị thế của nông sản Việt Nam.

Ẩm thực từ nhãn: Tinh hoa đất trời gói gọn

Người Hưng Yên yêu cây nhãn và biết cách tận dụng triệt để thức quà này. Khi mùa nhãn rộ, ăn tươi không hết, người dân bắt đầu chế biến để lưu giữ hương vị quanh năm.

Long nhãn sấy khô (Nhãn nhục):
Những quả nhãn cùi dày nhất được tuyển chọn, tách vỏ và hạt khéo léo bằng bút xoáy long chuyên dụng, sau đó đưa vào lò sấy. Long nhãn thành phẩm có màu vàng cánh gián, dẻo quánh, ngọt sắc như kẹo, dùng để nấu chè, ngâm rượu hay làm thuốc đều quý.

Chè hạt sen long nhãn:
Sự kết hợp giữa cái giòn ngọt của cùi nhãn và vị bùi bở của hạt sen (tươi hoặc khô) tạo nên món chè thanh mát, giải nhiệt mùa hè “đỉnh của chóp”. Người ta lồng hạt sen vào trong cùi nhãn, tượng trưng cho sự bao bọc, viên mãn.

Vào những ngày hè oi ả, thưởng thức một bát chè long nhãn cũng thú vị không kém gì việc nhâm nhi những củ lạc luộc béo ngậy vào mùa lạc thu đông, cảm giác thanh tịnh và nhẹ nhàng đến lạ.

Mua nhãn lồng Hưng Yên ở đâu chuẩn nhất?

Nếu bạn không có dịp về tận đất Tổ của nhãn lồng để tự tay hái những chùm quả chín mọng, bạn vẫn có thể tìm mua tại các đại lý uy tín.

Để tránh mua phải hàng nhái, hàng kém chất lượng, hãy tìm đến các thương hiệu phân phối nông sản có nguồn gốc rõ ràng như KHIMFOOD hay các hệ thống siêu thị lớn. Đặc biệt, với sự phát triển của thương mại điện tử, việc đặt mua nhãn tươi hay long nhãn sấy khô giao tận nhà đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Khi mùa lê vùng cao Tây Bắc kết thúc cũng là lúc nhãn muộn Hưng Yên vào độ thu hoạch cuối cùng, khép lại một chu trình hoa trái rực rỡ của miền Bắc trước khi bước vào mùa đông.

Lời kết

Mùa nhãn Hưng Yên không chỉ là mùa của cây trái, mà là mùa của nỗi nhớ, của hương vị quê hương nồng nàn. Dù đi đâu về đâu, chỉ cần nếm thử vị ngọt thanh của trái nhãn lồng, lòng người lại thấy bình yên đến lạ.

Hy vọng với những chia sẻ tường tận từ Farm Việt Nguyên, bạn đã có thêm kiến thức để chọn cho mình và gia đình những chùm nhãn ngon nhất mùa này. Đừng quên thưởng thức và cảm nhận sự tinh tế mà đất trời đã ban tặng cho mảnh đất Phố Hiến nhé!

---

Thông tin liên hệ mua hàng chính gốc:

Quý khách hàng có nhu cầu mua Nhãn lồng tươi hoặc Long nhãn Hưng Yên biếu tặng, vui lòng tham khảo các địa chỉ uy tín hoặc liên hệ trực tiếp với các nhà vườn tại Hưng Yên để được hỗ trợ tốt nhất.